Prezident Tokayev bildirib ki, Qazaxıstan son 30 ilin ən pis böhranını yaşayıb
Prezident Kasım-Jomart Tokayev yanvarın 10-da Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının Qazaxıstandakı vəziyyətə və onun normallaşdırılması tədbirlərinə həsr olunmuş fövqəladə iclasında çıxış edib.
Prezident Tokayevlə yanaşı, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon, Nazirlər Kabinetinin sədri, Qırğızıstan Prezident Administrasiyasının rəhbəri Akılbek Japarov və KTMT-nin baş katibi Stanislav Zas videokonfransda iştirak edib.
Tokayevin sözlərinə görə, bir neçə gün ərzində Qazaxıstan 30 ildən çox müstəqillik dövründə ən pis “kütləvi böhran” yaşadı.
O, ölkənin “bir mərkəz” tərəfindən koordinasiya edildiyini bildirən dövlət çevrilişinə cəhddən sağ çıxdığını deyib.
Keçən həftə Qazaxıstanın qərbində regionda geniş istifadə olunan mayeləşdirilmiş neft qazının qiymətinin iki dəfə bahalaşmasından sonra dinc etirazlar başlayıb.
Tokayevin sözlərinə görə, bundan bəzi qruplar konstitusiya quruluşunu sarsıtmaq üçün istifadə ediblər.
“Spontan etirazlar bəhanəsi ilə iğtişaşlar dalğası yarandı. Elə bil ki, dini radikallar, cinayətkarlar, quldurlar, talançılar, xırda xuliqanlar peyda oldu. Sosial-iqtisadi və ictimai-siyasi tələblər arxa plana keçərək unudulub. Əsas məqsəd bəlli oldu: konstitusiya quruluşunu sarsıtmaq, hakimiyyət institutlarını məhv etmək və hakimiyyəti ələ keçirmək”, – deyə Tokayev iclasda bildirib.
Demək olar ki, bütün regionlarda vəziyyət qeyri-sabit olduğu halda, əsas zərbə ölkənin ən böyük şəhəri, iri biznes, maliyyə və mədəniyyət mərkəzi olan Almatıya dəydi.
“Bu, bizim ən böyük şəhərimiz və ölkənin ən mühüm nəqliyyat və kommunikasiya qovşaqlarına xidmət göstərən maliyyə mərkəzidir. Bu şəhərin itirilməsi bütün sıx məskunlaşan cənubu, sonra isə bütün ölkəni ələ keçirməyə yol açacaq”, – deyən Tokayev terrorçuların ölkə paytaxtına hücum planlaşdırdığını qeyd edib.
O, köməyə görə KTMT tərəfdaşlarına təşəkkür edib. Hazırda KTMT-nin tezliklə başa çatacaq missiyasında 2030 hərbçi və 250 hərbi texnika var.
“Əslində ilk dəfədir ki, KTMT-nin sülhməramlı qüvvələri onun iştirakçılarından birinin təhlükəsizliyinin, sabitliyinin və toxunulmazlığının təmin edilməsinə faktiki cəlb olunub. Bizim üçün bu, təkcə hərbi deyil, hər şeydən əvvəl KTMT tərəfdaşlarının mənəvi dəstəyi prinsipial olaraq vacibdir. Təşkilatın bütün üzv dövlətləri yekdilliklə çıxış etdilər və Qazaxıstanın müraciətini qətiyyətlə dəstəklədilər”, – Tokayev bildirib.
O bildirib ki, “hərbi-siyasi təşkilat kimi aktuallığını və effektivliyini sübut edən” təşkilat bundan dəyərli təcrübə qazanacaq.
“Bu, dövlətlərimizin sabitliyini və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün həqiqətən işləyən mexanizmdir” dedi.
Qazaxıstanda KTMT sülhməramlı qüvvələrinin legitimliyi ilə bağlı suallar yaransa da, Tokayev bunun “etibarlı məlumatın olmaması və bütün vəziyyəti başa düşməməsi” ilə bağlı olduğunu bildirib.
O, həmçinin qeyd edib ki, həm KTMT qüvvələrinin tətbiqi, həm də Qazaxıstandakı vəziyyətin xarici mediada oxunması ilə bağlı tamamilə yanlış şərh var.
“Təqdim olunan bütün faktlara baxmayaraq, bəzi mənbələr Qazaxıstan hakimiyyətinin dinc nümayişçilərə qarşı mübarizə apardığını iddia edir. Bu, tam dezinformasiyadır. Biz dinc nümayişçilərə qarşı heç vaxt silahlı güc tətbiq etməmişik və etməyəcəyik”, – deyə Tokayev bildirib.
Hazırda Qazaxıstanda yanvarın 19-dək davam edəcək fövqəladə vəziyyət rejimi qüvvədədir. Komendant saatı saat 7:00-dan 23:00-a qədər qüvvədədir və kütləvi toplaşmalar qadağandır.
