Dünyada ilk dəfə insana geni dəyişdirilmiş donuz ürəyi köçürülüb
Cərrah Bartley P. Griffith bu ayın əvvəlində David Bennet ilə şəkil çəkdirdi. Amerikalı David Bennet dünyada geni dəyişdirilmiş donuzdan ürək transplantasiyası alan ilk insan oldu.
Həkimlərin dediyinə görə, 57 yaşlı Devid Bennet Baltimorda yeddi saat davam edən eksperimental prosedurdan üç gün sonra yaxşılaşır.
Transplantasiya, cənab Bennettin həyatını xilas etmək üçün son ümid hesab edildi, baxmayaraq ki, onun uzunmüddətli sağ qalma şansının nə olduğu hələ aydın deyil.
Bennett əməliyyatdan bir gün əvvəl izah etdi: “Ya öl, ya da bu nəqli etdir”:
“Bilirəm ki, bu, qaranlıqda çəkilmiş bir atəşdir, amma bu mənim son seçimimdir” dedi.
Merilend Universitetinin Tibb Mərkəzinin həkimləri, əks halda terminal ürək xəstəliyindən əziyyət çəkən cənab Bennetin öləcəyini əsas gətirərək, ABŞ tibbi tənzimləyicisindən bu proseduru həyata keçirmək üçün xüsusi icazə alıblar.
Bu, insan transplantasiyası üçün yararsız hesab edilirdi, bu qərar tez-tez xəstənin sağlamlıq vəziyyəti çox pis olduqda həkimlər tərəfindən verilir.
Transplantasiya üçün istifadə edilən donuz bir neçə geni sıradan çıxarmaq üçün geni dəyişdirilmişdir ki, bu da orqanın cənab Bennettin bədəni tərəfindən rədd edilməsinə səbəb olardı.
Transplantasiya üzrə tibb komandası üçün bu, illərlə aparılan araşdırmaların kulminasiya nöqtəsidir və bütün dünyada insanların həyatını dəyişdirmək potensialına malikdir.
Cərrah Bartley Griffith bu əməliyyatın dünyanı “orqan çatışmazlığı böhranının həllinə bir addım yaxınlaşdıracağını” söylədi. Hazırda ABŞ-da hər gün transplantasiya gözləyərkən 17 nəfər ölür və 100.000-dən çox insanın gözləmə siyahısında olduğu bildirilir.
Merilend Universiteti Tibb Fakültəsinin Cərrahiyyə Başçısı Dr. Christine Lau əməliyyat zamanı əməliyyat otağında idi.
“O, daha çox risk altındadır, çünki daha çox immunosupressiyaya ehtiyacımız var, adətən insandan insana transplantasiya ilə etdiyimizdən bir qədər fərqlidir.”-deyə o, BBC-yə bildirib.
“İnsanlar orqan növbəsində durmadan ölürlər. Əgər geni dəyişdirilmiş donuz orqanlarından istifadə edə bilsəydik, onlar heç vaxt gözləməli olmazdı, lazım olduqda orqan ala bilərdilər. Bundan əlavə, orqanları toplamaq və onları alıcılara yerləşdirmək üçün gecələr ölkə boyu uçmaq məcburiyyətində qalmazdıq” dedi.
Tələbatı ödəmək üçün heyvan orqanlarının qondarma ksenotransplantasiya üçün istifadəsi çoxdan nəzərdən keçirilir və donuz ürək qapaqlarının istifadəsi adi hala çevrilir.
2021-ci ilin oktyabrında Nyu-York şəhəri cərrahları insana donuzun böyrəyinin uğurlu köçürülməsini elan etdilər. O zaman bu əməliyyat tibbi sahədə ən qabaqcıl təcrübə idi.
Ancaq bu vəziyyətdə donor alıcısının beyni ölü idi və sağalmaq ümidi yox idi.
